Dù tiến vào Trung Quốc hơi muộn so với các “ông trùm” Châu Âu, nhưng các hãng xe Châu Á đã kịp thời trang bị cho mình đầy đủ mọi tiềm lực để có thể sẵn sàng cạnh tranh với đối thủ bất cứ lúc nào.Vì sao Toyota thích thị trường Trung Quốc?Akio Toyoda, chủ tịch công ty Toyota Motor, đã phát biểu trước đám đông tại Triển lãm ô tô Thượng Hải về lý do công ty muốn hoạt động tại Trung Quốc: “Việc mang lại nụ cười cho gương mặt khách hàng ở Trung Quốc chính là điểm mấu chốt”.
Lời nói của ông không chỉ đơn thuần phản ánh mối quan hệ kinh doanh lành mạnh mà còn thể hiện niềm tin vào cách mà Trung Quốc đã từng bước thống lĩnh mọi thứ liên quan đến các hãng xe trên khắp thế giới.
Ngành ô tô Trung Quốc đang tăng tốc với nhịp độ nhanh chóng vì các hãng xe trên toàn cầu đều nhắm thẳng tới nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này.
Hơn nữa, chủ của hãng xe danh tiếng Toyota cũng đã tiết lộ lý do vì sao công ty này lựa chọn xây dựng trung tâm phát triển và nghiên cứu cùng với một trong những đường thử lớn nhất thế giới tại Trung Quốc hồi năm ngoái.
Ông Toyoda cho hay rằng nguyên do không chỉ bởi thị phần, mà công ty ông còn muốn chiếm được sự chú ý của Trung Quốc. “Bằng cách phát triển giáo dục tuyệt vời ở nơi đây, chúng tôi sẽ có khả năng sản xuất nhiều loại xe vượt ngoài mong đợi của khách hàng Trung Quốc”, ông nói thêm.
Đây là cách nhã nhặn để bày tỏ sự biết ơn của ông đối với cơ hội kinh doanh mà Toyota đã giành được ở nước này, nơi mà công ty nghiên cứu toàn cầu Nomura dự đoán doanh thu sẽ đạt ngưỡng 20 triệu xe vào cuối năm nay.
Trung Quốc đầy rẫy cơ hội và tiềm năngThị trường Trung Quốc còn một điều thu hút hơn nữa đó là, hầu hết khách hàng đều sẽ thay chiếc xe đầu tiên của họ. Điều đó có nghĩa rằng, đối với các hãng xe Châu Á thì doanh thu tại Trung Quốc chính là hiện thân của dòng tiền trong ngân hàng.
Tăng khoảng 28% trong năm 2010 và vọt lên mức 48% trong năm 2009, Trung Quốc đã nhanh chóng được xem là thị trường có vô số cơ hội và tiềm năng.
Chỉ riêng trong tháng 2/2011 đã có khoảng 1 triệu xe được sản xuất tại Trung Quốc, theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc. Trong đó bao gồm một số thương hiệu ô tô hàng đầu Châu Á.
Hợp tác đôi bên cùng có lợiKhi hợp tác với một công ty Trung Quốc, mối quan hệ đối tác 50-50 chính là yếu tố nổi bật trong công việc kinh doanh tại nước này, nơi mà có doanh thu vượt qua cả Mỹ.
Liên doanh là nguyên tắc hàng đầu tại Trung Quốc, chính phủ nước này muốn chứng kiến các thương hiệu nội địa tăng trưởng mạnh mẽ hơn và trau dồi nhiều hơn thông qua kiến thức thu thập được từ sự hợp tác với các công ty quốc tế có tiếng như Hyundai, Daewoo, Honda, và Suzuki đến từ Hàn Quốc và Nhật bản.
Tuy nhiên, đối với các hãng ô tô khổng lồ ở Châu Á, đặc biệt là những công ty cần dịch chuyển nhà máy sang Trung Quốc, thì tình thế tiến thoái lưỡng nan trong việc chia sẻ tài sản trí tuệ cũng rất kịch liệt.
Không có tổ chức có tiếng nào muốn chứng kiến đối tác kinh doanh của mình giành được tài sản trí tuệ, và sau đó tự xưng danh là mối đe dọa lớn như một đối thủ cạnh tranh.
Thế nhưng Eric Thun, giáo sư ngành Nghiên cứu doanh nghiệp Trung Quốc tại trường Đại học Oxford, đã giải thích lý do vì sao điều này không phải là một vấn đề quá lớn lao.
Đầu tiên, liên doanh là một hình thức siêu lợi nhuận cho đối tác nội địa. “Các đối tác trong nước không muốn liều lĩnh và tự mình đầu tư vì lực kéo trên thị trường là quá lớn”, ông cho biết. “Họ thực sự bán hàng rất tốt và họ muốn kiếm được nhiều tiền như hiện tại”.
Một lý do khác là họ thiếu sự tự tin cần thiết để tự mình sản xuất ra các mẫu xe vượt trội. Ông Thun cũng nói rằng, các hãng xe Trung Quốc nhận thức rất rõ về thuật ngữ thiết kế xe mới lạ, nhưng họ vẫn luôn kém xa các thương hiệu Hàn Quốc và Nhật Bản.
Tuy nhiên, nói như vậy không phải các nhà máy sản xuất ô tô Châu Á không coi đối tác của họ là mối đe dọa. Thực tế, các hãng ô tô lớn từ các nước Châu Á khác đều cống hiến cả thời gian và công sức để đấu tranh với những công ty trong nước nhằm giành lấy thị phần.
Honda và Nissan đều đã ra mắt nhiều thương hiệu xe hoàn toàn mới để cạnh tranh với các hãng xe Trung Quốc. Không còn phải sống trong nỗi sợ cạnh tranh từ các đối tác trong nước khác, hai hãng xe này đều nhận ra các chiến lược mới để thích ứng với những thực tế trong kinh doanh ở Trung Quốc.
Venucia, một thương hiệu hoàn toàn mới được sản xuất bởi Nissan và đối tác Dongfeng Motor, là một ví dụ điển hình về khả năng thích ứng tuyệt vời của hai hãng ô tô này.
“Venucia … dòng xe compact này có vẻ được định giá dựa trên mục tiêu khai thác nhu cầu mới ở các thành phố trong khu vực, sản phẩm vừa phải đảm bảo chất lượng cao lại có giá thành rẻ”, ông Nomura phát biểu trong báo mùa đông năm 2010.
“Nếu Nissan có thể sản xuất xe giá rẻ và chất lượng cao như thương hiệu Venucia, thì chúng tôi nghĩ rằng hãng này sẽ chiếm được thị phần từ các nhà sản xuất trong nước”, ông Nomura nói thêm.
Tương tự, Honda cùng với công ty ô tô Guangzhou Automobile vừa mới tung ra mẫu Everus, một chiếc xe hoàn toàn mới được thiết kế liên doanh. Với thiết kế vững chắc và có nhiều đối thủ có mức giá cạnh tranh, Everus là mẫu xe có thể nhằm vào giới trung lưu. Đối với những ai hiểu rõ về ngành ô tô, thì tính cấp thiết của những thương hiệu như vậy là một tiến trình rất tự nhiên.
Đây là một thị trường, không chỉ là một trung tâm sản xuất hàng giá rẻ để xuất khẩu, mà còn là nơi đưa các hãng xe Châu Á tìm đến Trung Quốc, theo chuyên gia phân tích Jia Xinguang ở Bắc Kinh.
Con số doanh thu chỉ ra rằng các thương hiệu Nhật Bản đều đứng đầu thị trường. Năm 2010, họ lập kỉ lục 25,6% doanh thu, so với mức 31,2% của các thương hiệu nội địa gộp lại. Các hãng xe từ Liên đoàn Châu Âu đạt 21,3%.
Dù đến sau nhưng rất “hiếu chiến”Điều thú vị là các hãng sản xuất Châu Á đến Trung Quốc khá muộn so với những “ông trùm” ở Châu Âu như Volkswagen. Các nhà sản xuất Châu Âu lặng lẽ mở đường tiến vào Trung Quốc khi các hãng xe Nhật và Hàn còn bận mở rộng nền tảng của họ trên khắp đất Mỹ.
Thế nhưng khi thời điểm này xảy ra – vào cuối những năm 90 – các hãng như Huyndai, Nissan, và Toyota đều được trang bị để cạnh tranh với các thương hiệu ở Mỹ và Châu Âu tại Trung Quốc.
Thực tế, ông Thun chú ý đến một khía cạnh khác về con đường hoạt động của các công ty Châu Á, đặc biệt là khi liên quan đến chất lượng. Ông cho rằng, thay vì lấy nguồn phụ tùng ở Trung Quốc, các hãng xe Nhật và Hàn nên giữ nguyên dây chuyền cung và cơ cấu sản xuất theo cách mà họ vẫn làm”.
Tuy nhiên, ông cũng thêm rằng với 60 đến 70% giá trị của một chiếc xe là từ phụ tùng, cách tiếp cận như vậy sẽ gây ra nhiều rủi ro như chi phí sản xuất cao hơn, và khó khăn trong việc giảm giá thành nếu cần thiết.
Huyndai đã mang theo mọi phụ tùng gốc của hãng thay vì chuyển nhà máy đến một đất nước mới. Đây là một ví dụ tuyệt vời, ông Thun cho biết.
Một ví dụ điển hình khác là ở Quảng Châu, “các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đều thành công ở Quảng Châu bởi vì họ nhận thấy chính quyền địa phương rất linh động và dễ tiếp thu. Điều này cho phép họ duy trì con đường của mình”, theo ông Thun.
Tại thủ phủ của tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, Honda đã xây dựng một nhà máy sản xuất riêng. Đây thực sự là một thắng lợi nhưng phần lớn Honda chỉ sản xuất xe xuất khẩu trong thành phố này.
Các nhà chức trách địa phương đặt niềm tin sâu sắc rằng những hoạt động như vậy sẽ tạo ra việc làm và thúc đẩy GDP.
Tuy nhiên Quảng Đông sẽ duy trì là trung tâm sản xuất ô tô trong bao lâu vẫn là một câu hỏi đối với các chuyên gia phân tích. Để sản xuất xe giá rẻ hơn cho thị trường trong nước, nguồn cung cũng phải được lấy nguồn nội địa, có lẽ từ các tỉnh khác thay vì các thành phố ven biển đắt đỏ.
Các thành phố ở Trùng Khánh, Trung Quốc, có một lịch sử lâu dài về sản xuất xe. Đối với những thương hiệu như Everus và Venucia, chúng không dành cho dân vùng biển mà đều hướng đến thị trường Châu Âu và Mỹ, vì vậy việc có nhà máy ở vùng bờ biển cũng không còn quá quan trọng.
“Giờ đây mục tiêu đầu tư đang nhắm tới các khu vực trung tâm như Trịnh Châu, Hợp Phì, và Vũ Hán”, ông Jia cho biết. “Ngay cả phía Tây, các vị trí như Thành Đô và Liễu Châu cũng đều là những địa điểm nổi bật. Nhưng các nhà sản xuất sẽ không từ bỏ thị trường phía Đông”.