Vừa qua, các hãng xe lớn đều đã chấp thuận nâng gấp đôi hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu đối với những dòng xe được bán ra tại Mỹ lên mức trung bình là khoảng 87,710 km/gallon vào năm 2025, theo phát ngôn của Tổng thống Barack Obama.

Nhà Trắng đã thỏa thuận với ba hãng xe lớn gồm GM, Ford, và Toyota đưa ra đề xuất này, và hiệp định mới sẽ có hiệu lực từ năm 2017.


“Hiệp định về tiêu chuẩn nhiên liệu này thể hiện bước tiến quan trọng nhất mà chúng ta từng đưa ra nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ nước ngoài”, Obama trao đổi với các giám đốc điều hành ô tô tại một sự kiện ở Washington hôm 30/7.

Tổng thống Mỹ đang nỗ lực tìm cách hạn chế lượng nhiên liệu sử dụng cho các loại xe ở nước này vì lời cam kết giảm nhập khẩu dầu xuống 1/3 vào năm 2025.

Hiệp định với các hãng xe ô tô, trong đó bao gồm cả việc giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, diễn ra cùng lúc chính quyền của Obama thỏa thuận với Quốc hội nâng nợ trần lên mức cao nhất để tránh trường hợp vượt quá kỳ hạn.

Obama đã tận dụng sự kiện này để thúc đẩy ưu tiên năng lượng và làm nổi bật một số vấn đề còn bế tắc về việc nâng mức trần nợ liên bang.

Hiệp định đưa ra những tiêu chuẩn cao hơn “bởi chúng ta đã đầu tư nhiều vào công nghệ”, Obama cho biết. “Một cách tiếp cận hợp lý” yêu cầu phải đảm bảo Mỹ có khả năng duy trì tăng trưởng kinh tế trong tương lai.

Món nợ quốc gia

Trong buổi thảo luận gay gắt về món nợ của Mỹ, Obama đã lập luận rằng nếu chỉ dựa vào việc cắt giảm chi tiêu thì sẽ làm cạn kiệt nguồn ngân sách giáo dục và nghiên cứu. Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh, các cuộc đàm phán giữa ông với các hãng xe ô tô nên làm tấm gương cho Quốc hội bởi họ đã mang lại lợi nhuận đáng kể cho tất cả các đảng.

“Những tiêu chuẩn này sẽ có lợi cho người tiêu dùng, cho chính các hãng xe này, cho nền kinh tế của chúng ta, cho an ninh và cả hành tinh này”, Obama khẳng định.

Các thương hiệu gồm: Ford, GM, Chrysler, BMW, Honda, Huyndai, Jaguar, Kia, Mazda, Mitsubishi, Nissan, Toyota, và Volvo, chiếm tới 90% lượng xe được bán ra tại Mỹ, đều đồng tình ủng hộ đề xuất trên, theo một phát ngôn từ Nhà Trắng.

Khúc mắc giữa xe tải và xe con

Một số công ty Châu Âu và Nhật chủ yếu sản xuất xe con đã phàn nàn trong suốt các cuộc đàm phán rằng điều luật trên thiên vị cho GM, Ford, và Chrysler, bởi vì các tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu cho xe tải nhẹ sẽ tăng chậm hơn so với xe con, một số người liên quan đến hiệp định này cho biết.


Volkswagen không kí kết thỏa thuận ủng hộ đề xuất của chính quyền Obama, hãng xe Đức này cho biết qua email. “Tác động tích cực” của cái gọi là dầu diesel sạch, sử dụng cho chiếc Passat TDI, mẫu xe cỡ trung của VW, không hề được xét đến trong đề xuất.

“Đề xuất mới khuyến khích các nhà sản xuất và người tiêu dùng hướng tới các loại xe cỡ lớn hơn tiết kiệm nhiên liệu, đạt mục tiêu giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính”, theo Tony Cervone, phát ngôn viên của VW, cho biết qua bài phát biểu trong email. “Chúng tôi cam kết với Nhà Trắng về việc đạt tiêu chuẩn giảm khí thải hoặc/và tiết kiệm nhiên liệu đến mức tối đa”.

Daimler, nhà sãn xuất dòng xe Mercedes-Benz có trụ sở tại Đức, cũng chưa đồng tình ủng hộ đề xuất của chính quyền Mỹ.

Mỹ đối lập với Châu Âu

“Khung luật này là một biện pháp đáp ứng nhu cầu thị trường Mỹ trong 15 năm tới, cũng như cách mà người Châu Âu đã thiết lập các tiêu chuẩn bất chấp người Mỹ nhìn nhận thế nào về tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu của EU”, Đại biểu Ed Markey trả lời trong một cuộc phỏng vấn. Markey là thành viên đã hỗ trợ phác thảo điều luật yêu cầu tăng hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu lên cao hơn.

Điều luật vừa được đề xuất yêu cầu hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu hàng năm tăng 5% đối với xe du lịch. Các loại xe tải nhẹ như bán tải và SUV có thể nâng hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu lên mức 3,5% trong 5 năm đầu tiên kể từ khi điều luật có hiệu lực. Sau đó, trừ khi có quyết định điều chỉnh khác, nếu không xe tải cũng sẽ phải thúc đẩy mức tiết kiệm nhiên liệu lên khoảng 5%/năm.

Đến năm 2025, các tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu của Mỹ sẽ tiết kiệm được tổng cộng 12 triệu thùng dầu và giảm mức tiêu thụ dầu xuống 2,2 triệu thùng/ngày, tương đương với khoảng nửa số lượng dầu nhập khẩu của nước này từ OPEC mỗi ngày, theo phát ngôn từ Cục bảo vệ môi trường (EPA).

Lợi ích từ luật tiết kiệm nhiên liệu

Cũng theo EPA, các điều luật trên sẽ giúp người tiêu dùng tiết kiệm trung bình hơn 8.000 USD/xe chi phí nhiên liệu.

Đại biểu Mỹ Hansen Clarke cho biết, các hãng ô tô đều có thể đáp ứng toàn bộ tiêu chuẩn trên bởi vì xe tải nhẹ được phép cải thiện hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu chận hơn trong 5 năm đầu luật có hiệu lực. Việc sản xuất dòng xe nhỏ hơn, “ăn” ít nhiên liệu hơn có thể giúp các hãng ô tô Mỹ cạnh tranh với những đối thủ ở Châu Á.

Một điều luật khác được ban hành năm 2009 có hiệu lực trong năm tới có yêu cầu rằng các hãng ô tô phải nâng hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu trung bình lên 57,130 km/gallon vào năm 2016.

Đề xuất từ năm 2017 đến năm 2025 có thể thay đổi trước khi dự thảo đầu tiên được ban hành vào ngày 30/9. Quyết định cuối cùng sẽ được ban hành bởi EPA và Cục Quản lý an toàn giao thông đường bộ quốc gia Mỹ trong năm tới.

Nguyễn Thúy